Γιώργου Κυπριανού
Ειπώθηκαν και έγιναν πολλά για τον καλλιτέχνη Γ.Γ. και τα έργα του, κυρίως τα θρησκευτικά (τα πολιτικά δεν μας ενόχλησαν…). Προσωπικά εμμένω σε κάτι, το οποίο διαφεύγει δυστυχώς από τους πολλούς. Δεν κρίνω τα έργα ούτε και τον ίδιο. Έχω πολλά εις βάρος μου τα οποία εμένα κρίνουν πρώτα και με εμποδίζουν να γυρίσω το μάτι μου αλλού. Κι αν κάποιοι θεωρούν ότι προσβάλλονται από κάποια έργα, ή αν προσβάλλεται η πίστη κτλ, αυτό ποσώς συμβαίνει. Ούτε ο Θεός προσβάλλεται, ούτε η πίστη σε Αυτόν. Στην ιστορία έγιναν πολύ χειρότερα και ο Θεός ούτε επενέβη ούτε παρεμπόδισε την ελευθερία έκφρασης.
Η πραγματική προσβολή επισυμβαίνει με τον τρόπο ζωής του καθενός. Αν εγώ προσωπικά δεν βιώνω την πίστη σωστά και πλήρως, αν δεν προσπαθώ να είμαι κατ’ εικόνα Θεού άνθρωπος, αν ο άλλος στο πρόσωπό μου βλέπει οτιδήποτε άλλο παρά τον Θεό. Γι’ αυτό, πριν καταδικάσουμε, ας είμαστε πρώτα ειλικρινείς με τον εαυτό μας και με την «θρησκευτικότητά» μας, με τον πνευματικό και ηθικό μας καθρέφτη, τις «αγάπες» και τα «μίση» μας.
Η κρίση ενός έργου δεν γίνεται με αφορισμούς ούτε με απαγορευτικά διατάγματα. Η κρίση ενός έργου γίνεται στη συνείδηση του λαού και στην πορεία του στον χρόνο. Αν κάτι κρίνεται μέσα από ένα έργο, αυτό είναι η προσωπικότητα του ίδιου του δημιουργού. Τα έργα κάθε μορφής τέχνης ουσιαστικά τον κόσμο του δημιουργού αποκαλύπτουν και τις συλλογιστικές του. Αυτή είναι η ουσία, θεωρώ, της τέχνης γενικά. Κι έτσι, θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται.
Χρειάζεται μεγάλη προσοχή, όταν αναφερόμαστε και πολύ περισσότερο όταν λαμβάνουμε αποφάσεις για θέματα ελευθερίας της έκφρασης στην τέχνη. Η ιστορία είναι γεμάτη από μελανές σελίδες στον χώρο του Χριστιανισμού από βιαιότητες και καταστροφές, στο όνομα της καταπολέμησης της «θρησκευτικής ασέβειας» κ.α. βλ. Μεσαίωνα και πνεύμα σκοταδισμού. Την ίδια στιγμή, είδαμε και την τέχνη να εργαλειοποιείται και να τίθεται στην υπηρεσία «θρησκευτικής» προπαγάνδας από αθεϊστικά καθεστώτα, βλ. κομμουνιστικά καθεστώτα στην Ανατολική Ευρώπη με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τα μουσεία και της γκαλερί αθεϊσμού στη Ρωσία κ.α..
Θέλει προσοχή, μήπως στην προσπάθεια κάποιων να ελέγξουν τις παρεκτροπές και ασέβειες, προκληθούν και επιχειρηθούν πολιτιστικές καταστροφές και προσβληθεί γενικά η πολιτιστική έκφραση. Και συμφωνώ απόλυτα με το Υφυπουργείο Πολιτισμού για την απόφασή του να μην παρέμβει, διότι το θέμα είναι όντως πολύ λεπτό και κρίσιμο. Αυτό δεν το θέλει κανένας Θεός και καμία Θρησκεία. (τουλάχιστον ο Χριστιανισμός).
Για να είμαστε, όμως, και δίκαιοι, ό,τι εκτίθεται δημόσια οφείλει να δέχεται και την ανάλογη κριτική και ενίοτε την έντονη αντίδραση. Εξάλλου, αν ο καλλιτέχνης φλερτάρει με τα άκρα, αυτά θα έρθουν να τον βρουν. Αν και προσωπικά αντιλαμβάνομαι πολλά από τα σημαινόμενα του καλλιτέχνη μέσα από τα έργα του, τα οποία προβληματίζουν για την ουσία της θρησκευτικής και πνευματικής ζωής, ωστόσο, συμφωνώ με την άποψη ότι, τουλάχιστον στο δημόσιο χώρο, χρειάζεται να είμαστε περισσότερο «διακριτικοί». Πόσα σηκώνει ο τόπος, η παράδοση και οι αξίες του. Υπάρχουν άνθρωποι αδύνατοι και παρορμητικοί, οι οποίοι μπορούν να κινηθούν ανεξέλεγκτα και απειλητικά. Και δεν θα φταιν μόνο οι δράστες.
Τέλος, πολλές φορές βρεθήκαμε στο ίδιο έργο θεατές και είδαμε πολλές παρόμοιες «αναστατώσεις» στο παρελθόν και στον τόπο μας και στον ευρύτερο ελληνικό αλλά και χριστιανικό χώρο. Βιαζόμαστε να «βάλουμε» τα πράγματα στη θέση τους και να σταυρώσουμε τους ούτω καλούμενους σταυρωτές της πίστης, της παράδοση και του έθους του λαού μας. Μια σκέψη όμως με κατακλύζει. Αν ο Χριστός και η Παναγία ήταν παρόντες στην γκαλερί, τι θα έλεγαν και πώς θα αντιδρούσαν;
