• An Image Slideshow
  • An Image Slideshow

Κείμενα Ορθόδοξης Θεολογίας

Τοποθεσία

«Πάντα χορηγεῖ τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον»

«Πάντα χορηγετΠνεμα τὸ Ἅγιον» -

λίγα τιν περτοΤρίτου Προσώπου τς γίας Τριάδος

Πρωτ. Μιχαλ Βοσκο

          Ἡ ἡμέρα τς Πεντηκοστς χαρακτηρίζεται ς γενέθλιος μέρα τς κκλησίας. χι, βεβαίως, γιατδν πρχε πρν π ατν τν μέρα ἡ Ἐκκλησία. ἩἘκκλησία, σύμφωνα μτος κκλησιαστικος Πατέρες καΔιδασκάλους, προϋπρχε στ βουλ κατν πρόθεση τοΘεο καὶ ἀποτελετν πρώτη κτίση καδημιουργία Του. ναφέρεται σχετικστν “Ποιμένα” τοῦἙρμ, τι ἡ Ἐκκλησία “πάντων πρώτη κτίσθη· διτοτο πρεσβυτέρα, καδι ταύτην κόσμος κατηρτίσθη”. Ἡ ἀρχτς κκλησίας τοποθετεται στν πρώτη δημιουργία, τδημιουργία το πνευματικοκόσμου, τοκόσμου δηλαδτν γγέλων. στόσο καττν μέρα τς Πεντηκοστς ρχίζει μινέα περίοδος πάρξεως τς κκλησίας. Καττν μέρα τς Πεντηκοστς κα μτν πιφοίτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στος ποστόλους ρχίζει ἡ ἱστορικζωτς κκλησίας πτς γς ς τοζωντανοΣώματος τοΧριστο, ποζε μτ χαρίσματα κατν πενέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

          λόκληρο τὸ ἀπολυτρωτικὸ ἔργο τοΘεανθρώπου ησοΧριστοῦ ἀπέβλεπε κριβς σ᾿ ατν τστιγμή, τστιγμτς λεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τστιγμτς ν εἴδει πυρίνων γλωσσν πιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος πτος γίους Μαθητς καὶ Ἀποστόλους. Πρν πτΠάθος Του Κύριος εχε πεστος Μαθητές Του, τι τος συμφέρει νὰ ἀπέλθει ὁ Ἴδιος, γι ν πέμψει πρς ατος τὸ Ἅγιο Πνεμα, τΠνεμα τς ληθείας. Κα πρν πτν νάληψή Του τος παρήγγειλε νμφύγουν πτὰ Ἱεροσόλυμα, λλ νὰ ἀναμένουν τν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. τσι λοιπν ἡ ἡμέρα τς Πεντηκοστς δν εναι μονάχα γενέθλιος μέρα τςκκλησίας, λλεναι ταυτοχρόνως καὶ ἡ κατ᾿ ἐξοχν μέρα ορτασμοτοΤρίτου Προσώπου τς γίας Τριάδος, τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Δευτέρα μεττν Κυριακτς Πεντηκοστς, λλ καὶ ὁλόκληρη ἡ ἑβδομάδα ποὺ ἀκολουθε, εναι φιερωμένες στ Πανάγιον καΖωοποιν Πνεμα. ναφέρεται στΣυναξάριο τς Δευτέρας μεττν Πεντηκοστὴ ὅτι ορτάζουμε “αττ πανάγιον καζωοποιν καπαντοδύναμον Πνεμα, τν να τς Τριάδος Θεόν, τὸ ὁμότιμον καὶ ὁμοούσιον καὶ ὁμόδοξον τ Πατρ κατΥἱῷ”.

          ταν παγγέλλουμε τΣύμβολο τς Πίστεως, μολογομε τι πιστεύουμε “ες να Θεόν”. Ὁ ἀληθινς Θες μως, στν ποον πιστεύουμε μες οΧριστιανοί, δν εναι οτε τὸ ἀκίνητον ν τοῦ Ἀριστοτέλη οτε ποιαδήποτε λλη φιλοσοφικὴ ἔννοια περβατικοῦ Ἀπολύτου, λλεναι κοινωνία Προσώπων, Θες Τριαδικός. Χωρς σ καμι περίπτωση ν μπορομε νμιλήσουμε γιτρες θεούς, φοττρία Πρόσωπα τς γίας Τριάδος εναι μοούσια, χουν δηλαδμία κατν ατοσία, μιλομε στόσο γιτρία Πρόσωπα, γιΘεν Πατέρα, Θεν Υἱὸν καΘεν γιον Πνεμα. Ττρία Πρόσωπα τς γίας Τριάδος δν ποτελον τρόπους φανερώσεως τοῦ ἑνς Θεοστν στορία, πως σφαλμένα σχυριζόταν αρετικς Σαβέλλιος, λλὰ ἀποτελον διαίτερες ποστάσεις, στε ν μπορομε νμιλομε γιΜονάδα ν Τριάδι καγιΤριάδα ν Μονάδι. Θεός, στν ποον πιστεύουμε, εναι νας καττν οσία τφύση καΤριαδικς καττΠρόσωπα τς ποστάσεις.

          Τὰ  τρία Πρόσωπα τς γίας Τριάδος χουν, πως εἴδαμε, μία κατν ατοσία. πίσης οἱ ἐνέργειές τους εναι κοινές. μως διακρίνονται μεταξύ τους πὸ ἕνα διαίτερο γνώρισμα, τὸ ὁποο νομάζεται στθεολογικγλώσσα προσωπικὸ ἢ ὑποστατικὸ ἰδίωμα κατὸ ὁποο ναφέρεται στμεταξύ τους σχέση. τσι λοιπν Θες Πατρ εναι κενος ὁ Ὁποος γενν προαιωνίως καὶ ἀϊδίως τν Υἱὸ καὶ ἐκπορεύει προαιωνίως καὶ ἀϊδίως τὸ Ἅγιο Πνεμα ντας πηγτς θεότητος, Θες Υἱὸς εναι κενος ὁ Ὁποος γεννται προαιωνίως καὶ ἀϊδίως πτν Πατέρα κατὸ Ἅγιο Πνεμα εναι κενο τὸ Ὁποο κπορεύεται προαιωνίως καὶ ἀϊδίως πτν Πατέρα καμόνο πτν Πατέρα. Τ προσωπικὸ ἢ ὑποστατικὸ ἰδίωμα το Πατρς εναι ς κ τούτου ἡ ἀγεννησία, τοΥοῦ ἡ ἐκ το Πατρς γέννηση κατοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἡ ἐκ το Πατρς κπόρευση. Ατν τσχέση τν Τριν Προσώπων τς γίας Τριάδος νατρέπει ντελς παπικδιδασκαλία περτοfilioque, διδασκαλία δηλαδ περτς κπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος κ το Πατρς καὶ ἐκ τοΥο, μιδιδασκαλία ποεσήγαγαν ο Παπικο κα σ᾿ αττἴδιο τΣύμβολο τς Πίστεως. Μ᾿ ατν τδιδασκαλία νατρέπεται οσιαστικὰ ἡ ἰσορροπία στς σχέσεις τν Προσώπων τς γίας Τριάδος, φοτὸ ὑποστατικὸ ἰδίωμα το Πατρς ποδίδεται καστν Υό, νῶ ὑποτιμται σαφς τΤρίτο Πρόσωπο τς γίας Τριάδος, τὸ Ἅγιο Πνεμα σσχέση μτν Πατέρα κατν Υό, φο Πατρ καΥἱὸς χουν κάτι κοινμεταξύ τους ποδν τὸ ἔχει τὸ Ἅγιο Πνεμα.

          Τὸ Ἅγιο Πνεμα χαρακτηρίζεται πτος κκλησιαστικος Πατέρες καΔιδασκάλους ς ψυχτς κκλησίας. Εναι κενο ποσυγκροτεῖ ὁλόκληρο τὸν θεσμτς κκλησίας, πως τονίζεται σ᾿ἕνα διαίτερα γνωστστιχηρτοῦ Ἑσπερινοτς ορτς τς Πεντηκοστς, πτὸ ὁποο πήραμε κατν τίτλο ατοτοκειμένου. Χωρς τν πενέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καχωρς τ χαρίσματά Του δν μπορεοτε κκλησία νὰ ὑπάρξει, οτε Μυστήρια ντελεστον, οτε μολογία πίστεως νγίνει, οτε γιότητα βίου νὰ ἐπιτευχθε. Τὸ Ἅγιο Πνεμα εναι κενο τὸ Ὁποο μίλησε κασυνεχιζει νμιλδιτν Προφητν, κενο τὸ Ὁποο χαριτώνει καφωτίζει τος γίους νθρώπους, τελειοτος ερες κατΜυστήρια ποτελονται π ατούς, μεταβάλλει τν ρτο κατν ονο σΣμα καΑμα Χριστο, στε ν μπορομε νγινόμαστε σύσσωμοι κασύναιμοι Χριστο. Σὲ ἀντίθεση μτν παπικὴ ἐκκλησία, πού, πως εἴδαμε, ποβάθμισε σαφς τθέση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στν καθόλου κκλησιαστικζωή, στν ρθόδοξη κκλησία τ πάντα συντελονται μτν πίκληση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τ πάντα πιτυγχάνονται μτν χάρη κατν πενέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

Κλείνοντας ατν τσύντομη ναφορά μας στΤρίτο Πρόσωπο τς γίας Τριάδος, θ πρέπει ντονίσουμε τι λόκληρη ζω καὶ ὁλόκληρος πνευματικς γώνας τοῦ Ὀρθοδόξου Χριστιανοῦ ἀποσκοπεστ ν᾿ ἀποκτήσει τ χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, στ νγίνει δοχεο τς χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος· ποσκοπεστελευταία νάλυση στ ν καταστήσει τγεγονς τς Πεντηκοστς διαρκς βίωμα στζωή του.

Ἀπό τὸ περιοδικὸ “Παράκληση”, Ἱερᾶς Μητροπόλεως Λεμεσοῦ